Η πλαστική ρύπανση εξακολουθεί να αποτελεί σοβαρή απειλή για τα νησιά και τις παράκτιες κοινότητες της Ελλάδας. Παρά τη νομοθεσία για τη μείωση των πλαστικών μίας χρήσης, η ανεπαρκής εφαρμογή, οι παραπλανητικές εναλλακτικές λύσεις και οι καθημερινές συνήθειες ευκολίας επιτρέπουν στο πρόβλημα να διαιωνίζεται — συχνά αντικαθιστώντας ένα περιβαλλοντικό πρόβλημα με ένα άλλο.

Τα νησιωτικά οικοσυστήματα είναι ιδιαίτερα ευάλωτα, καθώς τα πλαστικά απόβλητα συχνά καταλήγουν στη θαλάσσα, διασπώνται σε μικροπλαστικά και επηρεάζουν τη βιοποικιλότητα, την τροφική αλυσίδα και την ανθρώπινη υγεία. Παράλληλα, οι έφηβοι συνεχίζουν να μην εκπροσωπούνται αρκετά στην περιβαλλοντική εκπαίδευση. Ενώ υπάρχουν πρωτοβουλίες για μικρότερες ηλικίες, οι μαθητές δευτεροβάθμιας εκπαίδευσης σπάνια έχουν πρόσβαση σε βιωματικές και δημιουργικές δράσεις που τους επιτρέπουν να κατανοήσουν σε βάθος την πλαστική ρύπανση και να δράσουν συλλογικά μέσα στα σχολεία και τις κοινότητές τους.

Το «SAY NO USE – NOT REUSE» είναι ένα πρόγραμμα περιβαλλοντικής εκπαίδευσης που απευθύνεται σε μαθητές γυμνασίου και λυκείου στα Ιόνια Νησιά. Το έργο συνδυάζει την έρευνα, την περιβαλλοντική εκπαίδευση και τη δημιουργική χρήση των οπτικοακουστικών μέσων, με στόχο να ενδυναμώσει τους νέους ώστε να επανεξετάσουν τη χρήση του πλαστικού και να υιοθετήσουν πιο βιώσιμες συνήθειες.

Μέσα από διαδραστικά εργαστήρια, οι μαθητές ενημερώνονται για τις πηγές και τις επιπτώσεις της πλαστικής ρύπανσης — με έμφαση στα πλαστικά μίας χρήσης — στα θαλάσσια οικοσυστήματα και την ανθρώπινη υγεία. Ένα ερευνητικό ερωτηματολόγιο καταγράφει τις γνώσεις και τις στάσεις τους, ενώ προβολές ταινιών, συζητήσεις και βιωματικά εργαστήρια τους εισάγουν στον κόσμο της κινηματογραφικής και animation δημιουργίας.

Κεντρικό αποτέλεσμα του έργου είναι η παραγωγή της μαθητικής ταινίας animation “Plastic Youth Fighters,” μέσα από την οποία οι νέοι εκφράζουν τις ιδέες τους, προτείνουν λύσεις και μεταφέρουν περιβαλλοντικά μηνύματα στους συνομηλίκους τους, τις οικογένειές τους και την τοπική κοινωνία. Το πρόγραμμα προωθεί πρακτικές εναλλακτικές λύσεις στη χρήση πλαστικού και ενθαρρύνει τους μαθητές να αναλάβουν ενεργό ρόλο ως φορείς αλλαγής στα σχολεία τους.

ΙΘΑΚΗ

Η πρώτη υλοποίηση του έργου στην Ιθάκη έδωσε τη δυνατότητα σε 76 μαθητές και εκπαιδευτικούς να προσεγγίσουν την πλαστική ρύπανση μέσα από τη δημιουργικότητα, τη συνεργασία και τη δράση. Συνδυάζοντας την περιβαλλοντική εκπαίδευση με την κινηματογραφική έκφραση, οι μαθητές μετέτρεψαν σύνθετα περιβαλλοντικά ζητήματα σε 3 μικρά ταινιάκια. Η μαθητική δράση καθαρισμού του σχολικού χώρου και η ενεργή συμμετοχή της τοπικής κοινότητας απέδειξαν πως η γνώση μπορεί γρήγορα να μετατραπεί σε υπευθυνότητα. Στην Ιθάκη, το έργο θα συνεχιστεί σε συνεργασία με τον Δημοτικό Πολιτιστικό Σύλλογο και το Περιβαλλοντικό Κέντρο Εκπαίδευσης Ιθάκης.

Το έργο υλοποιείται από την CINEMATHESIS, έναν οργανισμό με μακρόχρονη εμπειρία σε εκπαιδευτικά κινηματογραφικά και οπτικοακουστικά εργαστήρια για παιδιά και νέους. Η CINEMATHESIS διατηρεί σταθερές συνεργασίες με σχολεία, εκπαιδευτικούς και πολιτιστικούς φορείς σε όλη την Ελλάδα και τα Ιόνια Νησιά, αξιοποιώντας τον κινηματογράφο και την τέχνη ως εργαλεία μάθησης, ένταξης και κοινωνικής αλλαγής.