Το Πρόβλημα

Η Ευρασιατική Βίδρα (Lutra lutra) είναι ένα ημιυδρόβιο θηλαστικό, εμβληματικό είδος για την υγεία των υγροτόπων και βασικός δείκτης καθαρού νερού και οικολογικής ισορροπίας. Στην Ελλάδα, η βίδρα προστατεύεται πλήρως από την ευρωπαϊκή και εθνική νομοθεσία και κατατάσσεται ως «Κινδυνεύον» είδος στο Κόκκινο Βιβλίο των Απειλούμενων Ζώων της Ελλάδας (αξιολόγηση 2009). Οι νησιωτικοί πληθυσμοί της θεωρούνται ιδιαίτερα σπάνιοι και ευάλωτοι.

Η Λευκάδα είναι ένα από τα μόλις τρία ελληνικά νησιά —μαζί με την Κέρκυρα και την Εύβοια — όπου η βίδρα εξακολουθεί να υπάρχει στη Μεσόγειο, γεγονός που καθιστά τους υγροτόπους της εξαιρετικά σημαντικούς για τη διατήρηση του είδους.

Ωστόσο, οι καταγραφές παραμένουν σποραδικές και τα πρόσφατα περιστατικά θανάτωσης από τροχαία δείχνουν ότι η παρουσία της βίδρας στο νησί είναι εύθραυστη. Απειλές όπως η απώλεια και υποβάθμιση ενδιαιτημάτων, η ρύπανση των υγροτόπων, η όχληση που συνδέεται με τον τουρισμό και η θνησιμότητα από τροχαία, θέτουν σε σοβαρό κίνδυνο τόσο το είδος όσο και τα οικοσυστήματα από τα οποία εξαρτάται. Χωρίς συντονισμένη παρακολούθηση, κατάλληλη διαχείριση των ενδιαιτημάτων από τις αρμόδιες αρχές προστασίας της φύσης, ενημέρωση και ενεργή συμμετοχή του κοινού, η βίδρα στη Λευκάδα κινδυνεύει να εξαφανιστεί τοπικά, με αρνητικές συνέπειες για τη βιοποικιλότητα και την υγεία των υγροτόπων.

Η Πρόταση

Σε διάστημα 12 μηνών, το έργο θα πραγματοποιήσει την πρώτη δομημένη αξιολόγηση της κατάστασης της βίδρας στη Λευκάδα. Εποχικές έρευνες πεδίου, χαρτογράφηση ενδιαιτημάτων και ανάλυση απειλών θα επιτρέψουν τον εντοπισμό κρίσιμων περιοχών και των πιέσεων στους υγροτόπους και τις παράκτιες ζώνες του νησιού, με τη χρήση φωτοπαγίδων, drone με θερμικές κάμερες, και με καταγραφές βιοδηλωτικών ενδείξεων και άμεσες παρατηρήσεις.

Το έργο θα επιδιώξει τη συνεργασία με τις αρμόδιες αρχές προστασίας της φύσης, συμπεριλαμβανομένου του Οργανισμού Φυσικού Περιβάλλοντος και Κλιματικής Αλλαγής (ΟΦΥΠΕΚΑ), και με το Κέντρο Περιβαλλοντικής Εκπαίδευσης Λευκάδας,και με τους τοπικούς φορείς και με οργανώσεις που ασχολούνται με το περιβάλλον, με στόχο την ενημέρωση και την προώθηση δράσεων που θα μειώσουν βασικές απειλές, όπως η θνησιμότητα από τροχαία, μέσω μέτρων όπως η προειδοποιητική σήμανση σε περιοχές υψηλού κινδύνου.

H εκδήλωση «Ημέρα της Βίδρας» στη Λευκάδα θα ενημερώσει και θα εμπλέξει τις τοπικές κοινωνίες, θα αυξήσει την ευαισθητοποίηση του κοινού σχετικά με τη βίδρα και τους υγροτόπους, θα ενθαρρύνει την ενεργό συμμετοχή τους και θα ενισχύσει την τοπική υπευθυνότητα για τη φύση. Το έργο θα ολοκληρωθεί με την εκπόνηση ενός Σχεδίου Δράσης για τη Βίδρα στα Ιόνια Νησιά (2026–2030), θέτοντας προτεραιότητες για την παρακολούθηση των πληθυσμών της, τη διαχείριση των ενδιαιτημάτων της και τον συντονισμό δράσεων διατήρησης για τους υγροτόπους στη Λευκάδα και την Κέρκυρα.

Με τη δημιουργία μιας ισχυρής επιστημονικής βάσης, την ενεργοποίηση της τοπικής κοινότητας και την ενίσχυση της συνεργασίας με τις αρμόδιες αρχές προστασίας της φύσης, η πρωτοβουλία αυτή διασφαλίζει το μέλλον ενός από τα πιο εμβληματικά και, τοπικά, απειλούμενα θηλαστικά της Ελλάδας, ιδιαίτερα των ευάλωτων νησιωτικών πληθυσμών του. Ταυτόχρονα, υποστηρίζει άμεσα τους Στόχους Βιώσιμης Ανάπτυξης 15 (Life on Land) και 6 (Clean Water and Sanitation).

Σχετικά με το Συνεργάτη μας

Το έργο υλοποιείται από την RWILD IN GR, έναν μη κερδοσκοπικό οργανισμό αφιερωμένο στην έρευνα και τη διατήρηση της άγριας ζωής στην Ελλάδα. Η RWILD IN GR διαθέτει ισχυρή επιστημονική εμπειρία στην οικολογία της άγριας πανίδας και ιδιαίτερα στην οικολογία και τη διατήρηση των θηλαστικών και στα ιδρυτικά της μέλη περιλαμβάνεται μέλος της Ομάδας Ειδικών για τη Βίδρα της IUCN (IUCN SSC Otter Specialist Group) .

Φωτογραφίες: Κώστας Παπαδόπουλος